İş və biznes
Logistika, ixrac və gömrük yolu
EXW, FOB, CIF, DDP, freight forwarder, customs broker, HS code, sənəd və China Single Window məntiqi.
Əvvəlcə ticarət şərtini başa düş
Çindən mal alanda qiymətin içində nə var, nə yoxdur, bunu dəqiq bilməlisən: • EXW: satıcı malı fabrikdə hazır edir, demək olar bütün logistika sənin üzərindədir. • FOB: satıcı malı Çin limanında gəmi üzərinə qədər çatdırır. Klassik ixrac ticarətində çox istifadə olunur. • CIF: satıcı dəniz freight və sığortanı da daxil edir, amma destination customs hələ sənin üzərindədir. • DDP: satıcı malı sənin ölkəndə qapıya qədər gətirməyi boynuna götürür. Rahatdır, amma şəffaflıq və vergi riski diqqətlə yoxlanmalıdır. Başlayanlar üçün: kiçik sifarişdə DDP rahat ola bilər; ciddi biznesdə FOB + öz freight forwarder daha nəzarətli olur.
Freight forwarder və customs broker necə seçilir?
Axtarış kanalları: 1. Alibaba/1688 supplier-dən “do you have export forwarder?” soruş. 2. Google/LinkedIn/WeChat-da “China to Azerbaijan freight forwarder” axtar. 3. Yiwu, Guangzhou, Shenzhen və Ningbo-da Azərbaycan/Rusiya/CIS marşrutu işləyən forwarder-lər tap. 4. Qiymət soruşanda həmişə eyni məlumatı ver: məhsul adı, HS code, carton sayı, gross weight, CBM, pickup city, destination city, shipping mode. Yoxlama: • Şirkət adı və business license. • Anbar ünvanı. • Əvvəlki shipment nümunəsi. • Hansı xətt: air, sea, rail, truck. • Insurance və damage/lost policy. • Customs declaration sənədlərini kim hazırlayır.
Gömrük və sənədlər
Çin tərəfi üçün vacib rəsmi portallar: • China International Trade Single Window: https://www.singlewindow.cn/ • General Administration of Customs of China: http://www.customs.gov.cn/ Tipik sənədlər: 1. Commercial invoice 2. Packing list 3. Sales contract 4. Bill of lading / air waybill / truck waybill 5. Certificate of origin, əgər lazımdırsa 6. HS code və məhsul sertifikatları 7. Export declaration Azərbaycana idxal zamanı yerli broker ilə əvvəlcədən danış: rüsum, ƏDV, sertifikat, markalama və məhsul məhdudiyyəti varmı? Ucuz mal sifariş edib sonra gömrükdə dayanması ən bahalı səhvdir.
Yadda saxla
- EXW/FOB/CIF/DDP şərtini yazılı təsdiqlə
- HS code və CBM məlumatını hazırla
- Forwarder və customs broker-i əvvəlcədən yoxla
- Single Window və customs sənəd məntiqini başa düş